ყველა ბავშვს აქვს თანდაყოლილი ცნობისმოყვარეობა. ამ ბუნებრივი თვისების წყალობით ის სიცოცხლის პირველ წლებში უამრავ ახალ ინფორმაციას ითვისებს. აუცილებელია ამ ცნობისმოყვარეობის სტიმულირება, რათა მან შემოქმედებითი ხასიათი მიიღოს. როცა მშობლები ამჩნევენ და სტიმულს აძლევენ ბავშვის სურვლს, დააგროვოს ცოდნა, პატარა ამ ყოველივეს ბეჯით მოწაფესავით აკეთებს. თუ მშობლები შეეცდებიან დათრგუნონ ბავშვის "კვლევითი საქმიანობა", იგი დაკარგავს მისი გაგრძელების სურვილს და ცოდნასაც ნაკლები გულმოდგინებით შეიძენს.
თერმომეტრი გატყდა და ოთახში ვერცხლისწყლის პატარა ბურთულები მიმოიფანტა. საშიშია თუ არა ეს? როგორ შევკრიბოთ ვერცხლისწყალი?
საშიშია თუ არა თერმომეტრის ვერცხლისწყალი?
ვერცხლისწყალი ადვილად აქროლადი ნივთიერებაა, ის ორთქლდება. ინტენსიური აორთქლება ხდება მაშინ, როცა ტემპერატურა 18 გრადუსზე მეტია. რაც უფრო მეტად თბილა ოთახში, მით უფრო სწრაფად მიმდინარეობს აორთქლების პროცესი.
იშვიათია ბავშვი, წვენი რომ არ უყვარდეს. მაგრამ საინტერესოა, რომელი ხილისა თუ ბოსტნეულის წვენია ყველაზე მეტად სასარგებლო მზარდი ორგანიზმისთვის. ამის შესახებ პედიატრი ინგა იოსავა გვესაუბრება.
- ახალგამოწურული წვენი ჩვილისთვის ყველაზე მეტად სასარგებლოა და, ეჭვგარეშეა, სჯობია მაღაზიაში ნაყიდ მზა წვენს. როგორ გამოვწუროთ ხილი ისე, რომ წვენმა მაქსიმალურად შეინარჩუნოს ვიტამინები და სხვა სასარგებლო ნივთიერებები?
თუთიას სამართლიანად უწოდებენ სიხარულის, ბედნიერებისა და ძალის მომნიჭებელ ელემენტს, კოსმეტოლოგები კი მას "კოსმეტიკურ" მიკროელემენტად მიიჩნევენ. მასზე ბევრად არის დამოკიდებული თმის ბზინვარება და კანის სილამაზე. ორგანიზმის მხრივ თუთიის მოთხოვნილება საკმაოდ დიდია. ამ მხრივ ეს მიკროელემენტი არ ჩამოუვარდება რკინას. თუთია სჭირდება ყველა ორგანოს, თითოეულ უჯრედს. ის ჰაერივით აუცილებელია. ის აუცილებელია მხედველობისა და მეხსიერებისთვის, იმუნური სისტემის ფუნქციის შესანარჩუნებლად, რეპროდუქციული სისტემის მუშაობისთვის.
კითხვებს პასუხობს უროლოგიის ეროვნული ცენტრის უროლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი ალეკო ხელაია.
1. მამაკაცებში სექსუალუერი ურთიერთობისგან თავშეკავება შეიძლება თუ არა გახდეს რომელიმე უროლოგიური პათოლოგიის საბაბი და თუ კი - კერძოდ რომლის?
ბავშვობიდან გვესმოდა, ყველაზე სასარგებლო საკვები ხილი და ბოსტნეულიაო, მერე კი გაირკვა, რომ ეს პროდუქტები ვიტამინებსა და სასარგებლო ნივთიერებებთან ერთად ჯანმრთელობისთვის საშიშ ქიმიურ ნაერთებსაც შეიცავს...
ნიტრატები
ნიტრატები აზოტმჟავას მარილებია. მათ უხვად შეიცავს ნიადაგი და წყალი, რომელსაც მცენარე ფესვების საშუალებით იწოვს და საკუთარი ორგანული ნაერთების "ასაშენებლად" იყენებს, ასე რომ, ნიტრატები მცენარეში ყოველთვის არის. როდესაც მოსავლის სწრაფად აღება სურთ, ნიადაგში დამატებით შეჰყავთ მრავალნაირი სასუქი, მათ შორის - აზოტოვნებიც. სწორედ ამ გზით გროვდებიან ისინი მცენარეში.
სიტყვა "პანკრეატიტი" პანკრეასის ანთებას ნიშნავს. პანკრეასი, კუჭქვეშა ჯირკვალი, არის ორგანო, რომელიც მუცლის ღრუს ზედა ნაწილში, კუჭის უკან მდებარეობს. ის მნიშვნელოვან როლს ასრულებს საკვების მონელებაში. პანკრეასი ორი ჯგუფის ნივთიერებებს გამოიმუშავებს - საჭმლის მომნელებელ სეკრეტებსა და ჰორმონებს. საჭმლის მონელებელი სეკრეტებია ფერმენტები და ბიკარბონატები. ისინი პანკრეასის სადინარით გამოიყოფა თორმეტგოჯა ნაწლავში. აღნიშნული ფერმენტები მონაწილეობს ცილებისა და ცხიმების გადამუშავებაში, რის შედეგადაც შესაძლებელი ხდება ამ ნივთიერებების შეწოვა.
ტრანსპლანტაცია დღეს მედიცინის ერთ-ერთი ყველაზე დინამიურად განვითარებადი დარგია. ეს ტექნოლოგია საშუალებას იძლევა, ქმედითი დახმარება გაეწიოთ ავადმყოფებს, რომლებიც ადრე სიკვდილისთვის ან მძიმე ინვალიდობისთვის იყვნენ განწირულნი, თუმცაღა მისი განვითარების გზაზე თავს იჩენს განსაზღვრული ეთიკურ-ზნეობრივი პრობლემებიც. საქართველოში ორგანოთა გადანერგვის ისტორიისა და ახლანდელი მდგომარეობის შესახებ გვესაუბრება თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კერძო ქირურგიის #1 მიმართულების სრული პროფესორი, საქართველოს ტრანსპლანტოლოგთა ასოციაციის პრეზიდენტი გია თომაძე.
ჩემი შვილი ცუდად სწავლობს და ეს ძალიან მაწუხებს. სხვა მოსწავლეებივით სწრაფად ვერ ითვისებს, არადა გონებრივად ჩამორჩენილი ნამდვილად არ არის. მაშ, რას დავაბრალო ეს?
სწავლაში ჩამორჩენას მრავალი მიზეზი აქვს. დაბალი აკადემიური მოსწრება უმთავრესად იმ სკოლებისთვის არის დამახასიათებელი, სადაც მოსწავლეთა ინდივიდუალურ უნარებსა და შესაძლებლობებს არ ითვალისწინებენ, სადაც ბავშვებს მკაცრად ეპყრობიან და უსიტყვო მორჩილებას სთხოვენ, სადაც კლასები ძალზე გადატვირთულია, რაც ინდივიდუალურ მიდგომას ხელს უშლის.
ჩვენი ჟურნალის ერთგული მკითხველები საფოსტო ყუთებისა თუ ვებგვერდის საშუალებით უამრავ კითხვას გვიგზავნიან. მრავალი მათგანი სტომატოლოგიის საკითხებს ეხება. კბილებთან დაკავშირებული პრობლემები უწინდებურად არ კარგავს აქტუალობას, მით უმეტეს, რომ ბევრს სტომატოლოგთან მისვლის შიში ჯერაც ვერ გადაულახავს, ამიტომ მკითხველებს, ბუნებრივია, ყველაფერი დაწვრილებით აინტერესებთ. ყველაზე ხშირად დასმულ შეკითხვებზე პასუხის მისაღებად და სხვა საინტერესო საკითხებზე სასაუბროდ თელავის სტომატოლოგიური კლინიკის ექიმ სტომატოლოგს, მედიცინის აკადემიურ დოქტორს, იაკობ გოგებაშვილის სახელობის თელავის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასოცირებულ პროფესორს, ქალბატონ ნანა ნაცვლიშვილს ვესტუმრეთ.
ყურადღებიანი დედა ამჩნევს, როგორ იცვლება ახალშობილი დღიდან დღემდე, როგორ ვითარდება და იზრდება. რას უნდა მიაქციონ მშობლებმა ყურადღება, რომ დროულად გამოავლინონ და აღკვეთონ თუნდაც მცირედი ცვლილება, რომელმაც მომავალში შეიძლება სერიოზული პრობლემები შეუქმნას მათ შვილს? როგორ შევაფასოთ პატარას კუნთოვანი სისტემის სიჯანსაღე? ამ და სხვა საკითხებზე პედიატრი თინა იმერლიშვილი გვესაუბრება.
A ჰეპატიტი - ინფექცია 6 თვეზე ნაკლებ ხანს გრძელდება, უფრო ხშირად - ერთ თვეს. თუ ორგანიზმი საკმაოდ ძლიერია, ის ვირუსს აქტიური მკურნალობის გარეშეც უმკლავდება და დაავადება სპონტანური გამოჯანმრთელებით მთავრდება. მიუხედავად ამისა, მაინც აუცილებელია ორგანიზმის სრულფასოვანი გამოკვლევა და ღვიძლის ფუნქციების კონტროლი გამოჯანმრთელებიდან ექვსი თვის განმავლობაში. მძიმე შემთხვევებში საჭიროა სითხეების ინტრავენური წვეთოვანი გადასხმა, რათა შემცირდეს ღვიძლზე ვურუსის ტოქსიკური ზემოქმედება.
ხორბლის პური მსოფლიოს მრავალი ქვეყნის მოსახლეობის ძირითადი საკვებია. იგი ბიოლოგიური თვალსაზრისით აუცილებელი პროდუქტების რიცხვს მიეკუთვნება. პურის დღიური მოხმარება სხვადასხვა ქვეყანაში 150-დან 500 გრამამდე მერყეობს. პურის მეშვეობით ადამიანი იღებს ნახშირწყლებს (40-52%), ცილებს (5-9%), მინერალურ ნივთიერებებს (კალიუმს, კალციუმს, მაგნიუმს, ნატრიუმს, ფოსფორს, რკინას) და ვიტამინებს. განსაკუთრებით მდიდარია პური B ჯგუფის ვიტამინებით, რომლებიც ნერვული სისტემის რეგულატორების როლს ასრულებს და უზრუნველყოფს სტრესისგან დაცვას. გარდა ამისა, ხორბლის პურში შემავალი ცილები დიდი რაოდენობით შეიცავს გლუტამინის მჟავას (სწორედ გლუტამინის მჟავა განსაზღვრავს პურისა და სხვა სურსათის მიმზიდველ გემოს; იგი გავრცელებული გემოს გამაძლიერებელი საკვებდანამატია), რომელიც აუცილებელია ნერვული სისტემის გამართული მუშაობისთვის, სწავლის უნარისა და მეხსიერებისთვის.
ჩემი შვილი წელს სკოლაში შევიდა. ძალიან მოუსვენარია. ვერ წარმომიდგენია, გაკვეთილზე როგორ უნდა გაჩერდეს. ალბათ, სწავლაც გაუჭირდება. როგორ მივაჩვიო ერთ ადგილზე ჯდომასა და მოსმენას?
რა ხშირად გვაშფოთებს ჩვენი შვილების მეტისმეტი აქტიურობა, განსაკუთრებით მაშინ, როცა საქმე მეცადინეობას ეხება! მათ დატუქსვას, მით უფრო - იძულებას, აზრი არ აქვს. საზიანოც კია: შესაძლოა, სწავლაც კი შევაძულოთ.
მენიერის დაავადება არის შიგნითა ყურის პათოლოგია, რომელიც იწვევს თავბრუხვევის - ოთახისა და საგნების ტრიალის შეგრძნების - შეტევებს, სმენის გარდამავალ დაკარგვას, ყურების შუილს, ზოგჯერ - დაგუბებისა და ზეწოლის შეგრძნებას. მენიერის დაავადება უმეტესად ცალ ყურს აზიანებს. დაავადება ნებისმიერ ასაკში შეიძლება შეგვხვდეს, ბავშვებშიც კი, თუმცა ყველაზე მეტად 40-დან 50 წლამდე ასაკშია გავრცელებული. მართალია, მენიერის დაავადება ქრონიკული პათოლოგიაა, რაც მისი განკურნების შეუძლებლობას გულისხმობს, მაგრამ არსებობს მკურნალობის მეთოდი, რომელიც სიმპტომების შემსუბუქებასა და ცხოვრების ნორმალური ხარისხის შენარჩუნებაში გვეხმარება.
ქალებში შარდის შეუკავებლობაზე არაერთხელ გვისაუბრია, მაგრამ ეს პრობლემა მამაკაცებსაც აწუხებთ. ამჯერად გვინდა, სწორედ მამაკაცებში შარდის შეუკავებლობას შევეხოთ. ამ თემაზე სასაუბროდ უროლოგიის ეროვნული ცენტრის უროლოგს, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატს ალეკო ხელაიას ვესტუმრეთ.
- ბატონო ალეკო, რა იწვევს მამაკაცებში შარდის შეუკავებლობას?
დაორსულება ყოველი ქალისთვის ამაღელვებელი და საოცნებო მოვლენაა. ამ პერიოდში საკუთარი ჯანმრთელობა ქალის მთავარი საზრუნავი უნდა გახდეს, რადგან სწორედ ამაზეა დამოკიდებული მომავალი ბავშვის ჯანმრთელობა. ჩვენ შევეხებით ერთ-ერთი გავრცელებული დაავადების - ბრონქული ასთმის მქონე ქალთა დაორსულების შესაძლებლობისა და ორსულობის დროს დაავადების მართვის საკითხებს. ჩვენი სტუმარია დავით მეტრეველის სამედიცინო ცენტრის გინეკოლოგი, მედიცინის დოქტორი ქეთევან ქარქაშაძე.
- ქალბატონო ქეთევან, როგორ ეწყობა ერთმანეთს ბრონქული ასთმა და ორსულობა?
